İkisinin de adı diyabet, ikisinde de kan şekeri yükseliyor. Ancak tip 1 ve tip 2 diyabet; nedenleri, ortaya çıkış biçimleri ve tedavileri açısından birbirinden çok farklı iki hastalık. Aradaki farkı bilmek, hastalığı doğru yönetmenin ilk adımı.
Temel fark: İnsülin yok mu, etkisiz mi?
Tip 1 diyabet otoimmün bir hastalıktır. Bağışıklık sistemi, pankreastaki insülin üreten hücreleri yanlışlıkla yok eder. Sonuçta vücut hiç ya da yok denecek kadar az insülin üretir.
Tip 2 diyabette ise pankreas insülin üretir, ancak hücreler bu insüline direnç gösterir. Pankreas başlangıçta daha fazla çalışarak açığı kapatır; yıllar içinde yorulur ve üretim de yetersiz kalır.
Tip 1 ve tip 2 diyabet farkları
• Görülme sıklığı: Diyabetlilerin yaklaşık yüzde 90'ı tip 2'dir. Tip 1 çok daha nadirdir.
• Başlangıç yaşı: Tip 1 çoğunlukla çocukluk ve gençlikte, tip 2 genellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkar. Ancak obezitenin artmasıyla tip 2 diyabet artık gençlerde de görülüyor.
• Başlangıç hızı: Tip 1'de belirtiler haftalar içinde, şiddetli biçimde gelişir. Tip 2 yıllarca belirti vermeyebilir.
• Kilo: Tip 1 hastaları tanı anında çoğunlukla zayıftır ya da hızla kilo kaybetmiştir. Tip 2 hastalarının büyük bölümü fazla kiloludur.
• Neden: Tip 1'de genetik yatkınlık ve bağışıklık sistemi rol oynar; yaşam tarzıyla önlenemez. Tip 2'de genetik yatkınlığa fazla kilo ve hareketsizlik eklenir.
• Tedavi: Tip 1'de insülin zorunludur. Tip 2'de yaşam tarzı değişikliği ve ağızdan alınan ilaçlarla başlanır, gerektiğinde insülin eklenir.
• Önlenebilirlik: Tip 1 bugün için önlenemiyor. Tip 2 ise büyük oranda önlenebilir ya da geciktirilebilir.
Belirtiler aynı mı?
Çok su içme, sık idrara çıkma, yorgunluk ve kilo kaybı her iki türde de görülür. Fark, şiddet ve hızdadır. Tip 1 diyabetli çocuklarda tablo hızla ağırlaşabilir; bulantı, kusma, karın ağrısı ve nefeste aseton kokusu ketoasidoz adı verilen acil duruma işaret eder. Daha önce altını ıslatmayan bir çocuğun yeniden gece yatağını ıslatmaya başlaması da aileler için önemli bir uyarıdır.
Hangisi daha tehlikeli?
Bu sorunun tek bir yanıtı yok. İkisi de kontrol altına alınmadığında göz, böbrek, sinir ve kalp-damar hasarına yol açar. İkisi de iyi yönetildiğinde uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.
Başka diyabet türleri var mı?
Evet. Gebelikte ortaya çıkan gebelik diyabeti, yetişkinlikte yavaş gelişen otoimmün diyabet (LADA) ve genetik kökenli nadir türler de bulunuyor. Tür ayrımını, gerekirse antikor ve hormon testleriyle hekim yapar.
Daha fazlası için şeker hastalığı nedir, şeker hastalığı belirtileri ve şeker hastalığı tedavisi haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Şeker Hastalığı Nedir? Diyabetin Nedenleri, Türleri ve Tanı Yöntemleri
Şeker Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Diyabetin Erken Dönemde Verdiği 10 İşaret
Şeker Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır? Diyabette İlaç, İnsülin ve Yaşam Tarzı
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
