Belden başlayıp kalçaya, oradan bacağın arkasına ve ayağa kadar inen, elektrik çarpması gibi bir ağrı… Halk arasında "siyatik" olarak bilinen bu tablonun en sık nedeni bel fıtığı. Korkulanın aksine, bel fıtığı olan hastaların büyük çoğunluğu ameliyat olmadan iyileşiyor.
Bel fıtığı nedir?
Omurlar arasında, darbeleri emen ve omurgaya esneklik kazandıran diskler bulunur. Diskin dış halkası yıprandığında ya da yırtıldığında içindeki jölemsi kısım dışarı taşar ve yakınından geçen sinir köklerine baskı yapar. Bu duruma bel fıtığı (lomber disk hernisi) denir. En sık 30-50 yaş arasında görülür.
Bel fıtığı belirtileri nelerdir?
• Belde ağrı; öksürmek, hapşırmak, ıkınmak ve uzun süre oturmakla artar
• Kalçadan bacağa ve ayağa yayılan ağrı (genellikle tek tarafta)
• Bacakta, ayakta ya da ayak parmaklarında uyuşma, karıncalanma
• Bacakta güçsüzlük; ayak ucunda ya da topukta yürüyememe
• Öne eğilmekte ve doğrulmakta zorlanma
Bel ağrısı olmadan yalnızca bacak ağrısıyla seyreden fıtıklar da vardır.
Bel fıtığı neden olur?
• Yaşla birlikte disklerin su kaybetmesi ve yıpranması
• Ağır ve yanlış yük kaldırmak, ani dönme hareketleri
• Uzun süre oturarak çalışmak, uzun yol şoförlüğü
• Fazla kilo
• Zayıf karın ve sırt kasları, hareketsizlik
• Sigara
• Genetik yatkınlık
Bel fıtığı nasıl teşhis edilir?
Tanıda en önemli adım muayenedir. Hekim, bacağı düz kaldırma testi yapar; kas gücünü, refleksleri ve duyuyu değerlendirir. Gerekli görüldüğünde manyetik rezonans (MR) görüntüleme istenir. MR'da fıtık görülmesi tek başına ameliyat nedeni değildir; hiç şikâyeti olmayan kişilerin önemli bir bölümünde de MR'da fıtık saptanır.
Bel fıtığı nasıl geçer?
Hastaların yaklaşık yüzde 90'ı altı-on iki hafta içinde ameliyatsız yöntemlerle iyileşir. Taşan disk parçası zamanla küçülür ve vücut tarafından emilir.
• Kısa süreli dinlenme: Ağrının en şiddetli olduğu ilk birkaç gün dinlenmek uygundur; uzun yatak istirahati ise iyileşmeyi geciktirir.
• İlaç tedavisi: Hekimin önerdiği ağrı kesiciler, kas gevşeticiler ve sinir ağrısına yönelik ilaçlar.
• Fizik tedavi ve egzersiz: Ağrı azaldıktan sonra, fizyoterapist eşliğinde bel ve karın kaslarını güçlendiren program.
• Enjeksiyon: Yanıt alınamayan hastalarda sinir kökü çevresine yapılan iğneler.
Ne zaman ameliyat gerekir?
• Acil durumlar: İdrar ya da dışkı kaçırma, makat ve genital bölgede his kaybı, bacaklarda hızla ilerleyen güçsüzlük. Bu tablo saatler içinde ameliyat gerektirir.
• Ayak bileğinde ya da bacakta belirgin kuvvet kaybı
• Altı-on iki haftalık tedaviye rağmen geçmeyen, yaşamı çekilmez kılan ağrı
Günümüzde ameliyatlar çoğunlukla mikrocerrahi ya da endoskopik yöntemle, küçük bir kesiden yapılır; hastalar genellikle ertesi gün taburcu olur.
Bel fıtığı olanlar nelere dikkat etmeli?
• Yerden bir şey alırken belden eğilmeyin; dizlerinizi bükerek çömelin.
• Ağır kaldırmayın; yükü gövdenize yakın tutun.
• Uzun süre aynı pozisyonda oturmayın, ayakta durmayın.
• Yürüyüş ve yüzme gibi omurgayı yormayan egzersizleri alışkanlık hâline getirin.
• Fazla kilonuzu verin, sigarayı bırakın.
• Bel korsesini hekim önermedikçe uzun süre kullanmayın; kasları zayıflatır.
Genel bilgiler ve koruyucu önlemler için bel ağrısı nasıl geçer haberimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Bel Ağrısı Nasıl Geçer? Evde Uygulanabilecek Yöntemler ve Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler
Uykusuzluk Nasıl Geçer? Uykuya Dalmayı Kolaylaştıran Yöntemler ve Uyku Hijyeni
D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir? D Vitamini Kaç Olmalı, Nasıl Yükselir?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
